M&A là gì? Quy trình mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

M&A là gì? Quy trình mua bán và sáp nhập doanh nghiệp không chỉ là thủ tục chuyển nhượng vốn, mà là một quyết định chiến lược có thể thay đổi quyền kiểm soát, dòng tiền và cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

Trong M&A doanh nghiệp, bên mua thường tìm kiếm tăng trưởng, năng lực mới hoặc lợi thế cạnh tranh; bên bán thường cần thoái vốn, tái cấu trúc hoặc tìm đối tác chiến lược. Vì vậy, M&A cần được nhìn như một chủ đề cốt lõi của tài chính doanh nghiệp, không chỉ là một giao dịch pháp lý.

Trả lời nhanh: M&A là gì?

M&A là viết tắt của Mergers and Acquisitions, nghĩa là mua bán và sáp nhập doanh nghiệp. Đây là nhóm giao dịch trong đó một doanh nghiệp mua, kiểm soát, hợp nhất hoặc kết hợp với doanh nghiệp khác để đạt mục tiêu chiến lược, tài chính hoặc tái cấu trúc. Một thương vụ M&A thường gồm: chọn mục tiêu, định giá, thẩm định, đàm phán, ký kết, hoàn tất pháp lý và tích hợp hậu M&A.

M&A là gì?

M&A là nhóm giao dịch làm thay đổi quyền sở hữu, quyền kiểm soát hoặc cấu trúc pháp lý của một doanh nghiệp. Trong thực tế, M&A có thể diễn ra dưới nhiều dạng: mua cổ phần, mua phần vốn góp, mua tài sản, sáp nhập, hợp nhất hoặc đầu tư chiến lược.

Điểm quan trọng là M&A không đồng nghĩa với “mua toàn bộ công ty”. Có thương vụ bên mua chỉ mua tỷ lệ cổ phần đủ để có quyền kiểm soát. Có thương vụ chỉ mua một mảng kinh doanh, một nhà máy, một thương hiệu hoặc một danh mục khách hàng. Cũng có giao dịch mà hai doanh nghiệp hợp nhất để hình thành một pháp nhân mới.

Với chủ doanh nghiệp và CFO, bản chất của M&A nằm ở câu hỏi: sau giao dịch, ai kiểm soát tài sản, dòng tiền, nghĩa vụ nợ, nhân sự, khách hàng và lợi ích kinh tế của doanh nghiệp?

M&A khác gì với sáp nhập, hợp nhất và mua lại?

Khái niệm	Bản chất	Hệ quả chính
Mua lại	Một bên mua cổ phần, phần vốn góp hoặc tài sản của bên khác	Bên mua có thể giành quyền kiểm soát
Sáp nhập	Một hoặc nhiều doanh nghiệp nhập vào doanh nghiệp nhận sáp nhập	Doanh nghiệp bị sáp nhập thường chấm dứt tồn tại pháp lý
Hợp nhất	Nhiều doanh nghiệp kết hợp để tạo doanh nghiệp mới	Các doanh nghiệp cũ thường chấm dứt tồn tại, doanh nghiệp mới kế thừa quyền và nghĩa vụ
Mua tài sản	Bên mua chọn mua một phần tài sản hoặc mảng kinh doanh	Không nhất thiết mua toàn bộ pháp nhân
Đầu tư chiến lược	Nhà đầu tư mua tỷ lệ vốn để tham gia dài hạn	Có thể chưa kiểm soát hoàn toàn nhưng có ảnh hưởng chiến lược

Theo Công báo điện tử Chính phủ, Văn bản hợp nhất số 67/VBHN-VPQH hợp nhất Luật Doanh nghiệp được ban hành ngày 15/08/2025; khi viết bài này, đây là một nguồn chính thức cần đối chiếu khi nói về tổ chức lại doanh nghiệp, sáp nhập, hợp nhất và các vấn đề pháp lý liên quan.

Doanh nghiệp thực hiện M&A để làm gì?

Doanh nghiệp không nên thực hiện M&A chỉ vì “muốn lớn nhanh”. Một thương vụ hợp lý phải xuất phát từ chiến lược rõ ràng: mua cái gì, để giải quyết vấn đề gì, tạo giá trị ở đâu và rủi ro nào có thể làm hỏng thương vụ.

Mở rộng quy mô, thị phần và khách hàng

M&A có thể giúp doanh nghiệp đi nhanh hơn so với tự mở rộng. Thay vì mất nhiều năm xây dựng kênh phân phối, nhà máy, hệ thống khách hàng hoặc giấy phép, bên mua có thể tiếp cận ngay một nền tảng đã hoạt động.

Tuy nhiên, tăng quy mô không tự động tạo giá trị. Nếu bên mua trả giá quá cao, không giữ được khách hàng hoặc không tích hợp được vận hành, lợi ích quy mô có thể bị triệt tiêu bởi chi phí hậu M&A.

Mua năng lực, công nghệ hoặc đội ngũ

Trong một số ngành, tài sản quan trọng nhất không phải máy móc mà là công nghệ, dữ liệu, giấy phép, thương hiệu, đội ngũ bán hàng hoặc nhân sự kỹ thuật. M&A lúc này giống như một cách “mua năng lực” thay vì tự xây từ đầu.

Vấn đề là các tài sản vô hình này khó định giá hơn tài sản hữu hình. Nếu đội ngũ chủ chốt rời đi sau thương vụ, khách hàng lớn chấm dứt hợp đồng hoặc hệ thống công nghệ không tích hợp được, giá trị thực tế có thể thấp hơn nhiều so với giả định ban đầu.

Tái cấu trúc, thoái vốn hoặc xử lý áp lực tài chính

Với bên bán, M&A có thể là cách gọi vốn, thoái vốn, chuyển giao thế hệ, xử lý nợ hoặc tái cấu trúc danh mục kinh doanh. Với bên mua, đây có thể là cơ hội mua tài sản ở mức giá hợp lý nếu hiểu rõ rủi ro.

Nhưng “giá rẻ” không phải lúc nào cũng hấp dẫn. Doanh nghiệp mục tiêu có thể có nợ tiềm ẩn, nghĩa vụ thuế, tranh chấp lao động, khoản phải thu khó thu hồi hoặc hợp đồng khách hàng không bền vững. Đây là lý do thẩm định là bước không thể bỏ qua.

Các hình thức M&A phổ biến

Mua cổ phần hoặc phần vốn góp

Đây là hình thức phổ biến khi bên mua muốn sở hữu một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp mục tiêu. Nếu mua tỷ lệ đủ lớn, bên mua có thể kiểm soát đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, quyết định chiến lược hoặc dòng tiền.

Hình thức này thường đi kèm các vấn đề như: quyền biểu quyết, quyền phủ quyết, điều khoản chuyển nhượng, nghĩa vụ của cổ đông sáng lập, cam kết không cạnh tranh và cơ chế xử lý tranh chấp.

Mua tài sản

Mua tài sản phù hợp khi bên mua chỉ muốn một phần cụ thể của doanh nghiệp: nhà máy, dây chuyền, thương hiệu, quyền khai thác, hợp đồng khách hàng hoặc hàng tồn kho.

Ưu điểm là bên mua có thể chọn tài sản cần mua. Nhược điểm là việc chuyển giao hợp đồng, giấy phép, người lao động, nghĩa vụ thuế và quyền sử dụng tài sản có thể phức tạp.

Sáp nhập và hợp nhất

Sáp nhập và hợp nhất làm thay đổi cấu trúc pháp lý của doanh nghiệp. Với thương vụ dạng này, cần kiểm tra kỹ việc kế thừa quyền, nghĩa vụ, hợp đồng, khoản nợ, người lao động và tình trạng pháp lý sau giao dịch.

Liên doanh hoặc đầu tư chiến lược

Không phải thương vụ nào cũng dẫn đến mua đứt hoặc hợp nhất. Nhiều doanh nghiệp chọn liên doanh hoặc bán một phần vốn cho nhà đầu tư chiến lược để tận dụng vốn, công nghệ, thị trường hoặc kinh nghiệm quản trị.

Hình thức này đòi hỏi thỏa thuận cổ đông rõ ràng: ai có quyền quyết định ngân sách, bổ nhiệm nhân sự, chia cổ tức, huy động vốn, bán cổ phần hoặc xử lý khi hai bên bất đồng.

Quy trình M&A gồm những bước nào?

Quy trình M&A
Quy trình M&A thường gồm 9 bước: xác định chiến lược, tìm doanh nghiệp mục tiêu, tiếp cận và ký NDA, định giá sơ bộ, gửi thư bày tỏ quan tâm hoặc LOI, thẩm định chi tiết, đàm phán cấu trúc thương vụ, ký kết và hoàn tất pháp lý, sau đó tích hợp hậu M&A để hiện thực hóa giá trị kỳ vọng.

Bước	Nội dung	Câu hỏi kiểm tra
1	Xác định chiến lược M&A	Mua để tăng trưởng, lấy công nghệ, mở thị trường hay tái cấu trúc?
2	Tìm và sàng lọc mục tiêu	Doanh nghiệp mục tiêu có phù hợp ngành, quy mô, biên lợi nhuận, khách hàng không?
3	Tiếp cận và ký NDA	Thông tin được chia sẻ đến mức nào, bảo mật ra sao?
4	Định giá sơ bộ	Giá dự kiến dựa trên lợi nhuận, dòng tiền, tài sản hay giao dịch so sánh?
5	Gửi NBO/LOI	Điều kiện chính, phạm vi mua, phương thức thanh toán là gì?
6	Thẩm định chi tiết	Có rủi ro tài chính, pháp lý, thuế, vận hành, nhân sự không?
7	Cấu trúc thương vụ	Mua cổ phần hay tài sản, trả tiền ngay hay earn-out, có escrow không?
8	Ký kết và closing	Điều kiện hoàn tất, phê duyệt pháp lý, chuyển tiền và chuyển quyền sở hữu ra sao?
9	Hậu M&A	Tích hợp hệ thống, nhân sự, khách hàng, báo cáo và KPI synergy thế nào?

Một quy trình tốt không chỉ giúp “đóng deal”. Mục tiêu quan trọng hơn là tránh mua sai, trả giá quá cao hoặc tạo ra một doanh nghiệp sau sáp nhập khó vận hành hơn trước.

Thẩm định trong M&A cần kiểm tra gì?

Due diligence trong M&A
Due diligence là quá trình thẩm định doanh nghiệp mục tiêu trước khi chốt thương vụ. Mục tiêu không chỉ là phát hiện rủi ro, mà còn kiểm tra chất lượng lợi nhuận, dòng tiền, nghĩa vụ nợ, thuế, pháp lý, khách hàng, vận hành, nhân sự, công nghệ và khả năng tích hợp sau giao dịch.

Deloitte nhấn mạnh due diligence hiện đại không chỉ là điều tra tài chính; các mảng tài chính, thuế, thương mại, vận hành, nhân sự, công nghệ, pháp lý và ESG đều có thể ảnh hưởng đến tiềm năng của thương vụ.

Financial due diligence

Financial due diligence kiểm tra chất lượng số liệu tài chính. Bên mua cần hiểu doanh thu có bền vững không, lợi nhuận có bị thổi phồng không, EBITDA có cần chuẩn hóa không, dòng tiền có đi cùng lợi nhuận không và vốn lưu động có bị thiếu hụt sau closing không.

Các điểm cần kiểm tra:

Nhóm kiểm tra	Câu hỏi tài chính
Doanh thu	Doanh thu có tập trung vào vài khách hàng lớn không? Có doanh thu bất thường không?
Lợi nhuận	EBITDA có bị ảnh hưởng bởi chi phí một lần, giao dịch với bên liên quan hoặc ghi nhận kế toán không?
Dòng tiền	Lợi nhuận có chuyển hóa thành tiền thật không? CFO có ổn định không?
Nợ vay	Có nợ ngân hàng, trái phiếu, nợ thuê tài chính, bảo lãnh hoặc nghĩa vụ ngoại bảng không?
Vốn lưu động	Phải thu, tồn kho, phải trả có phản ánh đúng nhu cầu vốn sau giao dịch không?
Thuế	Có rủi ro truy thu, ưu đãi thuế hết hạn hoặc giao dịch liên kết không?

Phần này nên liên kết sâu với phân tích báo cáo tài chính vì nhiều rủi ro M&A nằm trong bảng cân đối kế toán, lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh báo cáo tài chính.

Legal, tax và commercial due diligence

Legal due diligence kiểm tra quyền sở hữu, giấy phép, hợp đồng, tranh chấp, tài sản đảm bảo, nghĩa vụ với người lao động và khả năng chuyển nhượng. Tax due diligence kiểm tra nghĩa vụ thuế, rủi ro truy thu, ưu đãi thuế và các giao dịch có thể bị điều chỉnh.

Commercial due diligence trả lời câu hỏi: doanh nghiệp mục tiêu có thực sự có lợi thế cạnh tranh không? Thị trường có tăng trưởng không? Khách hàng có trung thành không? Biên lợi nhuận có bị cạnh tranh bào mòn không?

Nếu chỉ nhìn báo cáo tài chính mà bỏ qua chất lượng thị trường và khách hàng, bên mua có thể trả giá cho lợi nhuận quá khứ trong khi giá trị tương lai đã suy giảm.

Định giá và cấu trúc thương vụ M&A

Định giá M&A
Định giá M&A thường bắt đầu từ giá trị doanh nghiệp, sau đó điều chỉnh nợ vay, tiền mặt, vốn lưu động và các khoản nghĩa vụ để đi đến giá trị vốn chủ sở hữu. Giá mua cuối cùng không chỉ phụ thuộc công thức định giá, mà còn phụ thuộc cấu trúc thanh toán, điều kiện closing, earn-out, escrow và phân bổ rủi ro giữa bên mua và bên bán.

Trong M&A, định giá không chỉ là một con số. Đó là quá trình chuyển từ kỳ vọng chiến lược thành giá mua, điều khoản thanh toán và phân bổ rủi ro.

Một cách nhìn phổ biến:

Khái niệm	Ý nghĩa
Enterprise Value	Giá trị toàn bộ hoạt động kinh doanh trước khi điều chỉnh nợ và tiền
Equity Value	Giá trị thuộc về cổ đông sau khi điều chỉnh nợ, tiền và các khoản liên quan
Net Debt	Nợ vay trừ tiền và tương đương tiền, tùy định nghĩa trong hợp đồng
Working Capital Adjustment	Điều chỉnh giá mua theo mức vốn lưu động mục tiêu
Earn-out	Một phần giá mua phụ thuộc kết quả tương lai
Escrow	Khoản giữ lại để bảo đảm nghĩa vụ sau giao dịch

Ví dụ, nếu bên mua định giá doanh nghiệp theo EV/EBITDA, số EBITDA phải được chuẩn hóa. Nếu EBITDA bao gồm khoản thu nhập bất thường hoặc chưa phản ánh chi phí cần thiết sau khi bên sáng lập rời đi, mức định giá có thể bị cao hơn thực tế.

Phần chuyên sâu nên được tách sang bài định giá doanh nghiệp và cluster riêng về định giá, cấu trúc thương vụ, rủi ro hậu M&A để tránh trùng intent.

Khung pháp lý M&A tại Việt Nam cần lưu ý

M&A tại Việt Nam có thể liên quan nhiều nhóm quy định, tùy cấu trúc giao dịch. Một thương vụ mua cổ phần công ty tư nhân khác với mua cổ phần công ty đại chúng; mua tài sản khác với sáp nhập pháp nhân; giao dịch có yếu tố nước ngoài hoặc ngành nghề có điều kiện lại cần kiểm tra thêm điều kiện đầu tư.

Các nhóm pháp lý thường cần kiểm tra:

Nhóm vấn đề	Nội dung cần kiểm tra
Doanh nghiệp	Sáp nhập, hợp nhất, chuyển nhượng vốn, thay đổi đăng ký doanh nghiệp
Cạnh tranh	Giao dịch có thuộc diện thông báo tập trung kinh tế không
Chứng khoán	Công ty đại chúng, công bố thông tin, chào mua công khai nếu có
Đầu tư nước ngoài	Tỷ lệ sở hữu, ngành nghề có điều kiện, thủ tục đăng ký
Thuế	Thuế chuyển nhượng vốn, thuế TNDN, VAT, nghĩa vụ tồn đọng
Lao động	Chuyển giao lao động, hợp đồng, nghĩa vụ với người lao động

Với tập trung kinh tế, Cổng dịch vụ công Bộ Công Thương nêu quy trình tiếp nhận, rà soát, thẩm định sơ bộ và thẩm định chính thức; trong đó có mốc 07 ngày làm việc để kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ, 30 ngày cho thẩm định sơ bộ và tối đa 90 ngày cho thẩm định chính thức, có thể gia hạn không quá 60 ngày trong trường hợp quy định.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng nêu các ngưỡng thông báo tập trung kinh tế như tổng tài sản hoặc doanh thu từ 3.000 tỷ đồng, giá trị giao dịch từ 1.000 tỷ đồng, hoặc thị phần kết hợp từ 20% trở lên trên thị trường liên quan; doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện cụ thể theo ngành và thời điểm giao dịch.

Hậu M&A và rủi ro thường gặp

Hậu M&A
Hậu M&A là giai đoạn tích hợp sau khi thương vụ hoàn tất. Đây là lúc doanh nghiệp phải hợp nhất hệ thống kế toán, dữ liệu, nhân sự, khách hàng, quy trình vận hành và cơ chế quản trị. Nhiều thương vụ không đạt kỳ vọng không phải vì định nghĩa M&A sai, mà vì kế hoạch tích hợp không đủ rõ ngay từ giai đoạn thẩm định.

McKinsey từng chỉ ra trong một tài liệu thực hành về merger integration rằng due diligence trước sáp nhập không phải lúc nào cũng cung cấp đủ roadmap để nắm bắt synergy và tạo giá trị; đây là cảnh báo quan trọng cho các thương vụ chỉ tập trung vào closing mà xem nhẹ tích hợp sau giao dịch.

Các rủi ro hậu M&A thường gặp:

Rủi ro	Cơ chế phát sinh	Tác động
Trả giá quá cao	Giả định synergy quá lạc quan	ROIC thấp, goodwill lớn, rủi ro impairment
Mất nhân sự chủ chốt	Thiếu cơ chế giữ chân và giao tiếp	Mất khách hàng, đứt gãy vận hành
Không tích hợp hệ thống	ERP, kế toán, dữ liệu không tương thích	Báo cáo chậm, kiểm soát nội bộ yếu
Xung đột văn hóa	Hai bên có phong cách quản trị khác nhau	Giảm hiệu suất, tăng nghỉ việc
Khách hàng rời đi	Lo ngại thay đổi chất lượng, giá, dịch vụ	Doanh thu sau M&A thấp hơn kế hoạch
Nợ và nghĩa vụ tiềm ẩn	Thẩm định thiếu hoặc hợp đồng bảo vệ yếu	Phát sinh chi phí sau closing

Điểm quan trọng: hậu M&A không bắt đầu sau ngày closing. Nó phải được thiết kế từ giai đoạn thẩm định và đàm phán. Nếu bên mua không biết sẽ giữ ai, tích hợp gì, đo synergy ra sao và ai chịu trách nhiệm, thương vụ có thể hoàn tất về mặt pháp lý nhưng thất bại về mặt kinh tế.

Checklist cho chủ doanh nghiệp, CFO và nhà đầu tư

Checklist bên mua

Câu hỏi	Ý nghĩa
Mục tiêu chiến lược của thương vụ là gì?	Tránh mua vì cảm tính hoặc FOMO
Synergy đến từ đâu?	Doanh thu, chi phí, vốn lưu động, kênh phân phối hay công nghệ
EBITDA đã được chuẩn hóa chưa?	Tránh trả giá trên lợi nhuận không bền vững
Nợ ròng và vốn lưu động được định nghĩa thế nào?	Tránh tranh chấp giá mua sau closing
Rủi ro pháp lý và thuế đã được lượng hóa chưa?	Bảo vệ giá mua và điều khoản bồi thường
Kế hoạch 100 ngày sau closing là gì?	Giữ vận hành ổn định và bắt đầu tích hợp

Checklist bên bán

Câu hỏi	Ý nghĩa
Báo cáo tài chính đã sẵn sàng cho due diligence chưa?	Tăng độ tin cậy khi đàm phán
Khoản phải thu, tồn kho, nợ vay có minh bạch không?	Giảm điều chỉnh giá mua bất lợi
Hợp đồng khách hàng và nhà cung cấp có chuyển giao được không?	Tránh mất giá trị sau giao dịch
Có tranh chấp pháp lý hoặc thuế chưa xử lý không?	Tránh bị giữ lại tiền hoặc bồi thường
Đội ngũ quản lý có tiếp tục làm việc sau closing không?	Ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị thương vụ

Checklist nhà đầu tư và người phân tích

Khi đánh giá một thương vụ M&A của doanh nghiệp niêm yết, cần theo dõi giá mua, nguồn vốn tài trợ, tác động đến nợ vay, EPS, ROE, dòng tiền, goodwill, khả năng tích hợp và mức độ công bố thông tin. Đây là lý do bài này có liên kết cross-silo sang phân tích doanh nghiệp niêm yết.

Kết luận

M&A là một công cụ tăng trưởng và tái cấu trúc mạnh, nhưng cũng là quyết định có rủi ro cao. Một thương vụ tốt cần bắt đầu từ chiến lược rõ ràng, được kiểm chứng bằng thẩm định tài chính, pháp lý, thuế, thương mại và vận hành; sau đó được chuyển hóa thành giá mua, điều khoản hợp đồng và kế hoạch hậu M&A cụ thể.

Với chủ doanh nghiệp, CFO, ngân hàng, nhà đầu tư và người nghiên cứu, câu hỏi quan trọng không chỉ là “M&A là gì”, mà là: thương vụ này tạo giá trị ở đâu, ai chịu rủi ro nào, và sau closing doanh nghiệp có vận hành tốt hơn trước không?

Disclaimer: Nội dung này nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức chung về tài chính doanh nghiệp; không phải tư vấn tài chính, pháp lý, thuế hoặc khuyến nghị đầu tư cá nhân.

---

Tài liệu tham khảo

1. Công báo điện tử Chính phủ — Văn bản hợp nhất số 67/VBHN-VPQH hợp nhất Luật Doanh nghiệp, ban hành 15/08/2025.
2. Cổng dịch vụ công Bộ Công Thương — Thủ tục thông báo tập trung kinh tế.
3. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia — Kết quả công tác kiểm soát tập trung kinh tế tại Việt Nam.
4. Deloitte — Prepare and execute the deal: Due diligence.
5. McKinsey — Perspectives on Merger Integration.

Câu hỏi thường gặp về M&A

Bảng thuật ngữ

TT	Viết tắt	Viết đầy đủ	Tiếng Việt
1	M&A	Mergers and Acquisitions	Mua bán và sáp nhập doanh nghiệp
2	CFO	Chief Financial Officer	Giám đốc tài chính
3	CFO	Cash Flow from Operations	Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh
4	NDA	Non-Disclosure Agreement	Thỏa thuận bảo mật thông tin
5	LOI	Letter of Intent	Thư bày tỏ ý định / thư đề nghị sơ bộ
6	NBO	Non-Binding Offer	Đề nghị không ràng buộc
7	SPA	Share Purchase Agreement	Hợp đồng mua bán cổ phần
8	SHA	Shareholders’ Agreement	Thỏa thuận cổ đông
9	PMI	Post-Merger Integration	Tích hợp hậu sáp nhập / hậu M&A
10	KPI	Key Performance Indicator	Chỉ số đo lường hiệu quả
11	ESG	Environmental, Social and Governance	Môi trường, xã hội và quản trị
12	IT	Information Technology	Công nghệ thông tin
13	ERP	Enterprise Resource Planning	Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
14	EBITDA	Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization	Lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao và phân bổ
15	EV	Enterprise Value	Giá trị doanh nghiệp
16	EV/EBITDA	Enterprise Value to EBITDA	Hệ số giá trị doanh nghiệp trên EBITDA
17	DCF	Discounted Cash Flow	Phương pháp chiết khấu dòng tiền
18	P/E	Price-to-Earnings Ratio	Hệ số giá trên lợi nhuận
19	P/B	Price-to-Book Ratio	Hệ số giá trên giá trị sổ sách
20	WACC	Weighted Average Cost of Capital	Chi phí vốn bình quân gia quyền
21	ROIC	Return on Invested Capital	Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư
22	EPS	Earnings Per Share	Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu
23	ROE	Return on Equity	Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu
24	VAT	Value-Added Tax	Thuế giá trị gia tăng
25	FOMO	Fear of Missing Out	Tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội
26	Due diligence		Thẩm định doanh nghiệp trước giao dịch
27	Financial due diligence		Thẩm định tài chính
28	Legal due diligence		Thẩm định pháp lý
29	Tax due diligence		Thẩm định thuế
30	Commercial due diligence		Thẩm định thương mại / thị trường
31	Operational due diligence		Thẩm định vận hành
32	Enterprise Value		Giá trị doanh nghiệp
33	Equity Value		Giá trị vốn chủ sở hữu
34	Net Debt		Nợ ròng
35	Working Capital Adjustment		Điều chỉnh vốn lưu động
36	Earn-out		Khoản thanh toán phụ thuộc kết quả tương lai
37	Escrow		Khoản giữ lại / tài khoản phong tỏa bảo đảm nghĩa vụ
38	Closing		Hoàn tất giao dịch
39	Synergy		Giá trị cộng hưởng sau M&A
40	Goodwill		Lợi thế thương mại
41	Impairment		Suy giảm giá trị tài sản
42	Cash deal		Giao dịch thanh toán bằng tiền mặt
43	Share swap		Hoán đổi cổ phần
44	Seller financing		Bên bán hỗ trợ tài trợ cho bên mua
45	Reps & warranties	Representations and Warranties	Cam đoan và bảo đảm trong hợp đồng
46	Conditions precedent		Điều kiện tiên quyết trước khi hoàn tất giao dịch
47	Term sheet		Bản điều khoản chính của thương vụ
48	Information memorandum / CIM	Confidential Information Memorandum	Bản giới thiệu thông tin doanh nghiệp bảo mật
49	Target		Doanh nghiệp mục tiêu
50	Dashboard		Bảng điều khiển / bảng theo dõi dữ liệu